Download

(ไฟล์ "เสียงวรสาร" โดย วัดแม่พระกุหลาบทิพย์ กรุงเทพฯ)

พระวรสารตามคำบอกเล่าของนักบุญยอห์น

A. อารัมภบท

1 ¹เมื่อแรกเริ่มนั้น พระวจนาตถ์ทรงดำรงอยู่แล้ว^a

พระวจนาตถ์ประทับอยู่กับพระเจ้า

และพระวจนาตถ์เป็นพระเจ้า

²พระองค์ประทับอยู่กับพระเจ้าแล้วตั้งแต่แรกเริ่ม

³พระเจ้าทรงสร้างทุกสิ่งอาศัยพระวจนาตถ์

ไม่มีสักสิ่งเดียวที่พระเจ้าไม่ทรงสร้าง

โดยทางพระวจนาตถ์^b

⁴ชีวิตอยู่ในพระองค์^c

และชีวิตเป็นแสงสว่างสำหรับมนุษย์

⁵แสงสว่างส่องในความมืด

และความมืดชนะแสงสว่างนั้นไม่ได้^d

⁶พระเจ้าทรงส่งชายผู้หนึ่งมา

เขาชื่อยอห์น^e

⁷เขามาในฐานะพยาน

เพื่อเป็นพยานถึงแสงสว่าง

ให้ทุกคนมีความเชื่ออาศัยเขา

⁸เขาไม่ใช่แสงสว่าง

แต่เป็นพยานถึงแสงสว่าง

⁹แสงสว่างแท้จริง

ซึ่งส่องสว่างแก่มนุษย์ทุกคน

กำลังจะมาสู่โลก^f

¹⁰พระวจนาตถ์ประทับอยู่ในโลก

และโลกถูกสร้างโดยอาศัยพระองค์

แต่โลกไม่รู้จักพระองค์^g

¹¹พระองค์เสด็จมาสู่บ้านเมืองของพระองค์

แต่ประชากรของพระองค์^hไม่ยอมรับพระองค์

¹²ผู้ใดที่ยอมรับพระองค์

คือผู้ที่เชื่อในพระนามพระองค์ⁱ

พระองค์ประทานอำนาจให้ผู้นั้นกลายเป็นบุตรของพระเจ้า^j

¹³เขามิได้เกิดจากสายเลือด

มิได้เกิดจากความปรารถนาตามธรรมชาติ

มิได้เกิดจากความต้องการของมนุษย์

แต่เกิดจากพระเจ้า^k

¹⁴พระวจนาตถ์ทรงรับธรรมชาติมนุษย์^l

และเสด็จมาประทับอยู่ในหมู่เรา^m

เราได้เห็นพระสิริรุ่งโรจน์ของพระองค์ⁿ

เป็นพระสิริรุ่งโรจน์ที่ทรงรับจากพระบิดา

ในฐานะพระบุตรเพียงพระองค์เดียว

เปี่ยมด้วยพระหรรษทานและความจริง^o

¹⁵ยอห์นเป็นพยานถึงพระองค์

และประกาศว่า

“ผู้ที่มาภายหลังข้าพเจ้า

ได้นำหน้าข้าพเจ้า

เพราะพระองค์ทรงดำรงอยู่ก่อนข้าพเจ้า”

¹⁶จากความไพบูลย์ของพระองค์

เราทุกคนได้รับพระหรรษทานต่อเนื่องกัน^p

¹⁷เพราะพระเจ้าได้ประทานธรรมบัญญัติผ่านทางโมเสส

แต่พระหรรษทานและความจริงมาทางพระเยซูคริสตเจ้า

¹⁸ไม่มีใครเคยเห็นพระเจ้าเลย

พระบุตรเพียงพระองค์เดียว^q ผู้สถิตในพระอุระของพระบิดานั้น

ได้ทรงเปิดเผยให้เรารู้

B. พระภารกิจของพระเยซูเจ้า

I. การประกาศระบบใหม่

ก. สัปดาห์แรก ยอห์นเป็นพยาน

¹⁹ยอห์นเป็นพยานดังนี้ เมื่อชาวยิว^rจากกรุงเยรูซาเล็มส่งบรรดาสมณะและชาวเลวีไปถามยอห์นว่า “ท่านเป็นใคร” ²⁰เขามิได้ปิดบังความจริง แต่ยืนยันว่า “ข้าพเจ้าไม่ใช่พระคริสต์” ²¹ดังนั้น เขาเหล่านั้นจึงถามว่า “ถ้าเช่นนั้น ท่านเป็นใคร เป็นเอลียาห์หรือ”^s ยอห์นตอบว่า “ข้าพเจ้าไม่ใช่เอลียาห์” “ท่านเป็นประกาศกหรือ”^t เขาตอบอีกว่า “ไม่ใช่” ²²เขาเหล่านั้นจึงถามว่า “ท่านเป็นใคร เราจะได้นำคำตอบไปให้ผู้ที่ส่งเรามา ท่านพูดถึงตนเองอย่างไร” ²³ยอห์นตอบว่า “ข้าพเจ้าเป็นเสียงของผู้ที่ร้องตะโกนในถิ่นทุรกันดารว่า จงทำทางขององค์พระผู้เป็นเจ้าให้ตรงเถิด” ดังที่ประกาศกอิสยาห์ได้กล่าวไว้

²⁴ผู้ที่ถูกส่งไปถามนั้นเป็นชาวฟาริสี ²⁵เขาถามยอห์นอีกว่า “ทำไมท่านจึงทำพิธีล้าง ถ้าท่านไม่ใช่พระคริสต์ ไม่ใช่เอลียาห์ และไม่ใช่ประกาศก” ²⁶ยอห์นตอบพวกเขาว่า “ข้าพเจ้าใช้น้ำทำพิธีล้างให้ท่านทั้งหลาย แต่มีผู้หนึ่งประทับอยู่ในหมู่ท่าน เป็นผู้ที่ท่านไม่รู้จัก ²⁷ผู้นั้นมาภายหลังข้าพเจ้า ข้าพเจ้าไม่สมควรแม้แต่จะแก้สายรัดรองเท้าของเขา”

²⁸เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นที่หมู่บ้านเบธานี อีกฟากหนึ่งของแม่น้ำจอร์แดน^u ซึ่งยอห์นกำลังทำพิธีล้างอยู่

²⁹วันรุ่งขึ้น ยอห์นเห็นพระเยซูเจ้าเสด็จมาหาตน จึงกล่าวว่า “นี่คือลูกแกะของพระเจ้า^v ผู้ทรงลบล้างบาปของโลก ³⁰ผู้นี้คือผู้ที่ข้าพเจ้าเคยพูดถึงว่า ‘บุรุษผู้หนึ่งมาภายหลังข้าพเจ้า แต่นำหน้าข้าพเจ้า เพราะอยู่มาก่อนข้าพเจ้า ³¹ข้าพเจ้าไม่รู้จักพระองค์ แต่ข้าพเจ้าถูกส่งมาให้ทำพิธีล้าง เพื่อทำให้พระองค์เป็นที่รู้จักแก่อิสราเอล’” ³²ยอห์นยังยืนยันอีกว่า “ข้าพเจ้าเห็นพระจิตเจ้าเสด็จลงมาจากสวรรค์เหมือนนกพิราบ^w และทรงอยู่เหนือพระองค์ ³³ข้าพเจ้าไม่รู้จักพระองค์ แต่ผู้ที่ทรงส่งข้าพเจ้ามาใช้น้ำทำพิธีล้าง ตรัสกับข้าพเจ้าว่า ‘ท่านเห็นพระจิตเจ้าเสด็จลงมาประทับอยู่เหนือผู้ใด ผู้นั้นคือผู้ที่ทำพิธีล้างเดชะพระจิตเจ้า’^{x 34}ข้าพเจ้าเห็นและเป็นพยานยืนยันว่าท่านผู้นี้เป็นพระบุตรของพระเจ้า”^y

ศิษย์กลุ่มแรก

³⁵วันรุ่งขึ้น ยอห์นกำลังยืนอยู่ที่นั่นกับศิษย์สองคน ³⁶เมื่อเห็นพระเยซูเจ้าเสด็จผ่านไป จึงพูดว่า “นี่คือลูกแกะของพระเจ้า” ³⁷เมื่อศิษย์ทั้งสองคนได้ยินยอห์นพูดดังนี้จึงติดตามพระเยซูเจ้าไป ³⁸พระเยซูเจ้าทรงหันพระพักตร์มาทอดพระเนตรเห็นเขากำลังติดตามพระองค์ จึงตรัสถามว่า “ท่านทั้งหลายแสวงหาอะไร” เขาทูลตอบว่า “รับบี” แปลว่า พระอาจารย์ “พระองค์ทรงพำนักอยู่ที่ไหน” ³⁹พระเยซูเจ้าตรัสว่า “มาดูซิ” เขาจึงไปดู เห็นที่ประทับของพระองค์ และพักอยู่กับพระองค์ในวันนั้น ขณะนั้นเป็นเวลาประมาณบ่ายสี่โมง^z

⁴⁰อันดรูว์น้องชายของซีโมนเปโตรเป็นคนหนึ่งในสองคนที่ได้ยินคำพูดของยอห์น และตามพระเยซูเจ้าไป ⁴¹อันดรูว์พบซีโมนพี่ชายเป็นคนแรก^aa จึงพูดว่า “เราพบพระเมสสิยาห์แล้ว” พระเมสสิยาห์หรือพระคริสตเจ้า แปลว่า ผู้รับเจิม ⁴²เขาพาพี่ชายไปเฝ้าพระเยซูเจ้า พระเยซูเจ้าทอดพระเนตรเห็นเขา จึงตรัสว่า “ท่านคือซีโมนบุตรของยอห์น ท่านจะมีชื่อว่า ‘เคฟาส’ แปลว่า ‘เปโตร’ หรือ ‘ศิลา’”

⁴³วันรุ่งขึ้น พระเยซูเจ้าทรงตัดสินพระทัยเสด็จไปยังแคว้นกาลิลี ทรงพบฟีลิปและตรัสกับเขาว่า “จงตามเรามาเถิด” ⁴⁴ฟีลิปมาจากเมืองเบธไซดาเช่นเดียวกับอันดรูว์และเปโตร ⁴⁵ฟีลิปพบนาธานาเอล^bb และบอกเขาว่า “เราพบผู้ที่โมเสสในธรรมบัญญัติและบรรดาประกาศกเขียนถึง ผู้นั้นคือพระเยซูบุตรของโยเซฟ ชาวนาซาเร็ธ” ⁴⁶นาธานาเอลจึงพูดกับฟีลิปว่า “จะมีอะไรดีมาจากนาซาเร็ธได้รึ” ฟีลิปตอบว่า “มาดูซิ” ⁴⁷พระเยซูเจ้าทอดพระเนตรเห็นนาธานาเอลเข้ามาเฝ้า จึงตรัสถึงเขาว่า^cc “นี่คือชาวอิสราเอลแท้ เป็นคนไม่มีมารยา” ⁴⁸นาธานาเอลทูลถามว่า “พระองค์ทรงรู้จักข้าพเจ้าได้อย่างไร” พระเยซูเจ้าตรัสตอบว่า “ก่อนที่ฟีลิปจะเรียกท่าน เราเห็นท่านอยู่ใต้ต้นมะเดื่อเทศ”^{dd 49}นาธานาเอลทูลตอบว่า “รับบี พระองค์เป็นพระบุตรของพระเจ้า^ee พระองค์ทรงเป็นกษัตริย์ของชนชาติอิสราเอล” ⁵⁰พระเยซูเจ้าตรัสว่า “ท่านเชื่อเพราะเราพูดว่า เราเห็นท่านอยู่ใต้ต้นมะเดื่อเทศหรือ ท่านจะเห็นเหตุการณ์ที่ยิ่งใหญ่กว่านั้นอีก” ⁵¹แล้วพระองค์ตรัสเสริมว่า “เราบอกความจริงแก่ท่านทั้งหลายว่า ท่านจะเห็นท้องฟ้าเปิด และจะเห็นบรรดาทูตสวรรค์ของพระเจ้าขึ้นลงรับใช้บุตรแห่งมนุษย์”^ff

เรียนพระคัมภีร์กับคุณพ่อสมเกียรติ ตรีนิกร
พระวรสารนักบุญยอห์น บทที่ 1

1 a พันธสัญญาเดิมกล่าวถึงพระวาจาของพระเจ้า และพระปรีชาญาณของพระองค์ ซึ่งประทับอยู่กับพระเจ้าก่อนที่จะทรงเนรมิตสร้างโลก (ดู สภษ 8:22 เชิงอรรถ e; ปชญ 7:22 เชิงอรรถ i) พระเจ้าทรงเนรมิตสร้างทุกสิ่งอาศัยพระวาจา พระองค์ได้ทรงส่งพระวาจามาในโลก เพื่อเปิดเผยแผนการอันเร้นลับของพระองค์ พระวาจากลับไปหาพระเจ้าเมื่อเสร็จสิ้นภารกิจของตน (สภษ 8:22-36; ปชญ 9:9-12; บสร 24:3-22; อสย 55:10-11) เรื่องบทบาทของพระวาจาในการเนรมิตสร้าง ดู ปฐก 1:3, 6; ยดธ 16:14; สดด 33:6; บสร 42:15; อสย 40:8, 26; 44:24-28; 48:13 เรื่องภารกิจของพระวาจา ดู สดด 107:20; 147:15-18; ปชญ 18:14-16 สำหรับยอห์นก็เช่นกัน (13:3; 16:28) พระวาจาหรือ “พระวจนาตถ์” ทรงดำรงอยู่ในพระเจ้าก่อนทรงเนรมิตสร้างโลก (ข้อ 1, 2; 8:24 เชิงอรรถ g; 10:30 เชิงอรรถ p) พระวจนาตถ์ได้เสด็จมาในโลก (ข้อ 9-14; 3:19; 9:39; 12:46; ดู มก 1:38 เชิงอรรถ n) เพราะพระบิดาทรงส่งมา (3:17, 34; 5:36, 43; 6:29; 7:29; 8:42; 9:7; 10:36; 11:42; 17:3, 25; เทียบ ลก 4:43) เพื่อประกอบภารกิจ (ยน 4:34 เชิงอรรถ k) คือการประกาศให้โลกทราบข่าวดีเรื่องความรอดพ้น (ยน 1:33 เชิงอรรถ x; 3:11 เชิงอรรถ e) เมื่อภารกิจนั้นสำเร็จแล้ว พระวจนาตถ์ทรงกลับไปหาพระบิดา (ยน 1:18; 7:33; 8:21; 12:35; 13:3; 16:5; 17:11, 13; 20:17) การที่พระวจนาตถ์ทรงบังเกิดเป็นมนุษย์ ทำให้ผู้นิพนธ์พันธสัญญาใหม่ โดยเฉพาะยอห์น เห็นว่าพระวาจา ปรีชาญาณซึ่งดำรงอยู่ต่างหากแต่นิรันดรนั้นทรงเป็นอีกพระบุคคลหนึ่ง ความคิดเช่นนี้ยังพบได้อีกใน ฮบ 1:1-2; ยน 1:1-2; วว 19:13 เป็นต้น

^b ข้อความนี้อาจแบ่งได้อีกวิธีหนึ่ง คือ “ไม่มีสักสิ่งเดียวถูกสร้างโดยไม่อาศัยพระองค์ (4) สิ่งที่ถูกสร้างในพระองค์เป็นชีวิต”

^c สำเนาโบราณบางฉบับใช้กริยาในปัจจุบันกาลแทนอดีตกาล

^d หมายความว่า ความมืด (ความชั่วร้าย,อำนาจของความชั่วร้าย) ไม่อาจเอาชนะความสว่าง (ความดี พระวจนาตถ์) ได้ (เทียบ 7:33ฯ; 8:21; 12:31, 32; 14:30; 1 ยน 2:8, 14; 4:4; 5:18) บางคนแปลข้อความนี้ว่า “ความมืดไม่อาจเข้าใจแสงสว่างได้”

^e ข้อ 6-8 เป็นข้อความแทรกเข้ามากล่าวถึงภารกิจของยอห์นผู้ทำพิธีล้าง เช่นเดียวกับข้อ 15 (ดู มธ 3:1//)

^f ประโยคนี้อาจแปลได้อีกว่า พระวจนาตถ์ทรงเป็นแสงสว่างแท้ ซึ่งส่องสว่างมนุษย์ทุกคนที่มาในโลก

^g ใน ยน “โลก” มีความหมายได้ 3 อย่างต่างกันดังนี้ (1) หมายถึง จักรวาลหรือแผ่นดินนี้ (2) มนุษยชาติ (3) ผู้ที่เป็นศัตรูต่อพระเจ้า เกลียดชังพระคริสตเจ้า และศิษย์ของพระองค์ (7:7; 15:18, 19; 17:14) ความหมายสุดท้ายนี้ตรงกับความคิดของชาวยิวร่วมสมัยซึ่งแยก “โลกนี้” (8:23) ที่ซาตานครอบงำอยู่ (12:31; 14:30; 16:11; 1 ยน 5:19) กับ “โลกที่กำลังจะมา” ซึ่งอาจจะมีความหมายตรงกันกับความคิดของยอห์นว่า “ชีวิตนิรันดร” (12:25) บรรดาศิษย์จะต้องอยู่ในโลกนี้ (แผ่นดินนี้) แม้ว่าเขาไม่ใช่คนของโลกนี้ (คือผู้ที่เกลียดชังพระคริสตเจ้า) ก็ตาม เทียบความหมายในเชิงลบของคำว่า “แผ่นดิน” ใน วว 6:15; 13:3,8; 14:3; 17:2, 5, 8; ดู รม 8:16 เชิงอรรถ j ด้วย

^h อาจจะหมายถึงชาวยิว

ⁱ สำเนาโบราณบางฉบับว่า “ถูกเรียกว่า”

^j “ผู้ที่เชื่อในพระนามพระองค์” เป็นประโยคที่ปิตาจารย์หลายท่านได้ละไว้ ผู้ที่เชื่อในพระบุตรของพระเจ้า (3:15 เชิงอรรถ j) ก็กลายเป็นบุตรของพระเจ้าด้วย (มธ 5:9; 6:9; รม 8:14; กท 3:26 เชิงอรรถ o; 4:5 เชิงอรรถ d; ยก 1:27 เชิงอรรถ p; 1 ยน 3:1)

^k สำเนาโบราณหลายฉบับตามคำอ้างอิงของปิตาจารย์ละตินหลายท่านอ่านกริยานี้ในเอกพจน์ ซึ่งหมายถึงการบังเกิดของพระเยซูเจ้าจากพระเจ้า ไม่หมายถึงการที่คริสตชนบังเกิดเป็นบุตรของพระเจ้า

^l แปลตามตัวอักษรว่า “กลายเป็นเนื้อหนัง” คำว่า “เนื้อหนัง” หมายถึง ธรรมชาติมนุษย์ที่อ่อนแอและตายได้ (ดู 3:6; 17:2; ปฐก 6:3; สดด 56:5; อสย 40:6) การใช้คำนี้ (ดู รม 7:5 เชิงอรรถ c) เน้นว่าพระคริสตเจ้าได้ทรงบังเกิดเป็นมนุษย์จริงๆ (ดู 1 ยน 4:2; 2 ยน 7 และใน เปาโล รม 1:3; กท 4:4; ฟป 2:7; คส 1:19)

^m การบังเกิดเป็นมนุษย์ของพระวจนาตถ์ ทำให้พระเจ้าประทับอยู่กับมนุษย์อย่างที่เราแลเห็นได้ การประทับอยู่ของพระองค์จึงไม่เป็นการประทับอยู่ที่น่ากลัวและมองไม่เห็น ดังที่เคยประทับในกระโจมนัดพบ หรือในพระวิหารที่กรุงเยรูซาเล็มในพันธสัญญาเดิม (อพย 25:8 เชิงอรรถ d; เทียบ กดว 35:34) ทั้งยังไม่เป็นการประทับอยู่เพียงด้วยพระปรีชาญาณในธรรมบัญญัติของโมเสส (บสร 24:7-22; บรค 3:36-4:4)

ⁿ “พระสิริรุ่งโรจน์” หมายถึงการที่พระเจ้าทรงสำแดงว่าพระองค์ประทับอยู่ (อพย 24:16 เชิงอรรถ f) ไม่มีใครสามารถเห็นความแจ่มจรัสของพระสิริรุ่งโรจน์นี้ และยังมีชีวิตอยู่ต่อไปได้ (อพย 33:20 เชิงอรรถ i) แต่บัดนี้ธรรมชาติมนุษย์ของพระวจนาตถ์บังพระสิริรุ่งโรจน์นี้ไว้เหมือนกับเมื่อเมฆเคยบังในอดีต ถึงกระนั้น ในบางครั้งพระสิริรุ่งโรจน์ของพระวจนาตถ์นี้ก็ยังทะลุม่านที่บังไว้ เช่นเมื่อพระเยซูเจ้าทรงสำแดงพระองค์อย่างรุ่งเรือง (เทียบ ลก 9:32 35; ยน 1:14) และเมื่อพระเยซูเจ้าทรงทำอัศจรรย์ ซึ่งเป็นเครื่องหมายแสดงว่าพระเจ้าทรงทำงานอยู่ในพระองค์ (ยน 2:11 เชิงอรรถ f; 11:40; เทียบ 14:24-27; และ 15:7; 16:7ฯ) การกลับคืนพระชนมชีพจะเปิดเผยพระสิริรุ่งโรจน์นี้อย่างสมบูรณ์ (ดู 17:5 เชิงอรรถ f)

^o “พระหรรษทานและความจริง” ทำให้เราคิดถึง “ความรักและความซื่อสัตย์” ที่พระเจ้าทรงสำแดงแก่โมเสส (อพย 34:6 เชิงอรรถ c; ดู ฮชย 2:16-22) การเปรียบเทียบกับโมเสสนี้ทำให้เราเห็นว่าพระวจนาตถ์ทรงเปิดเผยพระเจ้าให้มนุษย์รู้จักมากกว่าที่โมเสสเคยได้รับ (ดู 2:11 เชิงอรรถ f; 6:31 เชิงอรรถ i)

^p แปลตามตัวอักษรได้ว่า “พระหรรษทานซ้อนพระหรรษทาน”

^q สำเนาโบราณบางฉบับว่า “พระเจ้า พระบุตรเพียงพระองค์เดียว” พระเยซูเจ้าเป็นพระบุตรเพียงพระองค์เดียว (ข้อ 14, 18; 3:16-18) ทรงเป็นที่รักของพระบิดา (15:9; 17:23) ทรงมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับพระบิดาอย่างสมบูรณ์ (10:30-38 เชิงอรรถ p; 14:10-11; 17:21) ทรงรู้จักและรักกัน (5:20, 30; 10:15; 14:31; เทียบ มธ 11:27//)

^r “ชาวยิว” ใน ยน มักหมายถึงผู้นำทางศาสนาของชาวยิว ซึ่งเป็นศัตรูต่อพระเยซูเจ้า (ดู 2:18; 5:10; 7:13; 9:22; 18:12; 19:38; 20:19) แต่บางครั้งหมายถึงชาวยิวทั้งชาติ (เทียบ ข้อ 11 เชิงอรรถ h)

^s ชาวยิวรอคอยการกลับมาของประกาศกเอลียาห์ (ดู มลค 3:23-24 และ มก 9:12)

^t “ประกาศกผู้นั้น” จาก ฉธบ 18:15, 18 เชิงอรรถ e ชาวยิวสรุปว่า พระเมสสิยาห์ที่พวกเขารอคอยนั้นจะเป็นประกาศกเหมือนโมเสส (ซึ่งเป็นประกาศกสมบูรณ์แบบ ดู กดว 12:7 เชิงอรรถ d) ประกาศกผู้นี้จะทำอัศจรรย์ใหญ่โตเหมือนในสมัยอพยพอีกครั้งหนึ่ง (ดู ยน 3:14; 6:14, 30-31; 7:40, 52; 13:1 เชิงอรรถ a; กจ 3:22-23; 7:20-44; ฮบ 3:1-11; ดู มธ 16:14 เชิงอรรถ c)

^u ไม่ใช่หมู่บ้านเบธานี ที่อยู่ใกล้กรุงเยรูซาเล็ม (11:18)

^v “ลูกแกะของพระเจ้า” เป็นสัญลักษณ์สำคัญมากประการหนึ่งที่ยอห์นใช้กับพระคริสตเจ้า (เทียบ วว 5:6, 12; ฯลฯ) “ลูกแกะของพระเจ้า” นี้รวมความคิด 2 ประการด้วยกัน คือ (1) ความคิดเรื่อง “ผู้รับใช้ของพระยาห์เวห์” (อสย 53) ซึ่งรับเอาบาปของมนุษย์ทั้งหลายมาแบกไว้ และถวายตนเป็น “ลูกแกะเพื่อชดเชยบาป” (ลนต 14) และ (2) ความคิดเรื่องลูกแกะปัสกา (อพย 12:1 เชิงอรรถ a ดู ยน 19:36 ด้วย) ซึ่งชาวยิวกินในพิธีระลึกถึงการกอบกู้ชาติอิสราเอล (เทียบ กจ 8:31-35; 1 คร 5:7; 1 ปต 1:18-20)

^w สำเนาโบราณบางฉบับละข้อความ “เหมือนนกพิราบ”

^x “พิธีล้างเดชะพระจิตเจ้า” วลีนี้สรุปจุดประสงค์ทั้งหมดที่พระเมสสิยาห์เสด็จ (ดู ข้อ 1 เชิงอรรถ a) ได้แก่ การที่มนุษยชาติสามารถบังเกิดใหม่เดชะพระจิตเจ้า พันธสัญญาเดิมได้กล่าวล่วงหน้าถึงเหตุการณ์นี้แล้ว (ดู กจ 2:33 เชิงอรรถ u) พระจิตเจ้าประทับอยู่เหนือพระเมสสิยาห์ (1:33; อสย 11:2; 42:1) พระองค์จึงประทานพระจิตเจ้าให้แก่ผู้อื่น (พิธีล้างเดชะพระจิตเจ้า ดูที่นี่ และ กจ 1:5 เชิงอรรถ f) แต่พระองค์ประทานพระจิตเจ้าได้หลังการกลับคืนพระชนมชีพเท่านั้น (7:39; 16:7, 8; 20:22; กจ 2) พระเยซูเจ้า “ทรงบังเกิดเป็นมนุษย์” (1 ยน 4:2; 2 ยน 7) แต่ธรรมชาติมนุษย์เป็นสิ่งที่เสื่อมสลายได้ (ข้อ 14 เชิงอรรถ l) เมื่อพระองค์ “ถูกยกขึ้น” และกลับไปหาพระบิดาแล้วเท่านั้น พระวรกายของพระองค์ซึ่งได้รับความรุ่งเรืองจึงมีอานุภาพของพระเจ้าอย่างสมบูรณ์ และประทานชีวิตได้ตั้งแต่นั้นเป็นต้นไป พระจิตเจ้าจะทรงหลั่งลงมาสู่โลกจากพระวรกายนี้ เหมือนกับจากธารน้ำที่ไม่มีวันเหือดแห้ง (7:37-39; 19:34 เชิงอรรถ r ดู รม 5:5 เชิงอรรถ e) การที่น้ำเป็นสัญลักษณ์ ดู 4:1 เชิงอรรถ a

^y สำเนาโบราณบางฉบับเขียนว่า “ผู้เลือกสรรของพระเจ้า”

^z ตลอดสัปดาห์แรกนี้ มีการแยกเหตุการณ์ในแต่ละวันอย่างชัดเจน (ข้อ 29, 35, 41, 43; 2:1 เชิงอรรถ a)

^aa สำเนาโบราณบางฉบับว่า “แต่เช้าตรู่”

^bb นาธานาเอลอาจเป็นคนเดียวกันกับบารโธโลมิวในพระวรสารสหทรรศน์ (มธ 10:3// เทียบ ยน 21:2)

^cc “ถึงเขา” สำเนาโบราณบางฉบับว่า “ถึงนาธานาเอล” หรือ “แก่เขา”

^dd ยน มักจะเน้นถึงลักษณะของพระเยซูเจ้าว่าพระองค์ทรงมีความรู้เหนือธรรมชาติเกี่ยวกับบุคคลและสิ่งต่างๆ (ดู 2:24ฯ; 4:17-19, 29; 6:61, 64, 71; 13:1, 11, 27-28; 16:19, 30; 18:4; 21:17)

^ee “พระบุตรของพระเจ้า” ในที่นี้หมายความเพียงว่า พระองค์เป็นพระเมสสิยาห์ (เหมือนกับวลี “กษัตริย์ของชนชาติอิสราเอล”) (ดู มธ 4:3 เชิงอรรถ d)

^ff ความฝันของยาโคบ (ปฐก 28:10-17) จะเป็นความจริง เมื่อบุตรแห่งมนุษย์จะ “ถูกยกขึ้น” (ยน 3:14 เชิงอรรถ i)