หนังสือซามูเอล ฉบับที่หนึ่ง

I. ซามูเอล

 ก. ปฐมวัยของซามูเอล^a

 เอลคานาห์กับครอบครัวไปแสวงบุญที่เมืองชิโลห์

1 ¹ชายผู้หนึ่งชื่อเอลคานาห์อยู่ที่เมืองรามาธาอิม^b ในแถบภูเขาเอฟราอิม เขาเป็นชนเผ่าเอฟราอิมจากตระกูลศูฟ เป็นบุตรของเยโรฮัม ซึ่งเป็นบุตรของเอลีฮู บุตรของโทหุ บุตรของศูฟ ²เขามีภรรยาสองคน คนหนึ่งชื่อฮันนาห์ และอีกคนหนึ่งชื่อเปนินนาห์ นางเปนินนาห์มีบุตรชายหญิงหลายคน แต่นางฮันนาห์ไม่มีบุตรเลย ³ทุกปี ชายผู้นี้จะเดินทางจากเมืองของตนขึ้นไปนมัสการและถวายบูชาแด่พระยาห์เวห์จอมจักรวาล^cที่เมืองชิโลห์^d (โฮฟนีและฟีเนหัสบุตรสองคนของเอลีเป็นสมณะของพระยาห์เวห์อยู่ที่นั่น)

⁴ทุกครั้งที่เอลคานาห์ถวายเครื่องบูชา เขาจะให้เนื้อสัตว์ที่ถวายหลายส่วนแก่นางเปนินนาห์ภรรยา และบุตรชายหญิงทุกคนของนาง ⁵แต่เขาให้ส่วนพิเศษ^eแก่นางฮันนาห์เพราะรักนางฮันนาห์มาก แม้พระยาห์เวห์ไม่ทรงให้นางมีบุตร ⁶นางเปนินนาห์คู่แข่งมักจะเยาะเย้ยให้นางต้องอับอายและยั่วยุนางให้โกรธ ในการที่พระยาห์เวห์ไม่ทรงให้นางมีบุตร ⁷เหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นปีแล้วปีเล่า ทุกครั้งที่ครอบครัวของเอลคานาห์ขึ้นไปยังวิหาร^fของพระยาห์เวห์ นางเปนินนาห์มักจะเยาะเย้ยนางฮันนาห์ จนนางร้องไห้ไม่ยอมกินอะไรเลย ⁸เอลคานาห์สามีของนาง จึงถามว่า “ฮันนาห์ที่รัก เธอร้องไห้ทำไม ทำไมเธอจึงไม่กินอาหารเลย ทำไมจึงเศร้าใจเช่นนี้ ฉันคนเดียวไม่ดีกว่าบุตรสิบคนหรือ”

คำอธิษฐานของนางฮานาห์

⁹ครั้งหนึ่งที่เมืองชิโลห์ เมื่อนางฮันนาห์กินและดื่มแล้ว ก็ลุกขึ้นไปอยู่เฉพาะพระพักตร์พระยาห์เวห์^g สมณะเอลีนั่งอยู่ที่เก้าอี้ข้างประตูวิหารของพระยาห์เวห์ ¹⁰นางเศร้าโศกมาก ร้องไห้อย่างขมขื่น พลางอธิษฐานทูลพระยาห์เวห์ ¹¹นางบนบานว่าดังนี้ “ข้าแต่พระยาห์เวห์จอมจักรวาล โปรดทอดพระเนตรมายังผู้รับใช้ที่มีความทุกข์ของพระองค์เถิด โปรดระลึกถึงข้าพเจ้า โปรดอย่าลืมผู้รับใช้ของพระองค์เลย ถ้าพระองค์ประทานบุตรชายคนหนึ่งแก่ผู้รับใช้ ข้าพเจ้าจะถวายเขาแด่พระยาห์เวห์ตลอดชีวิตของเขา ใบมีดจะไม่โกนศีรษะของเขาเลย”^h

¹²ขณะที่นางอธิษฐานทูลพระยาห์เวห์อยู่เป็นเวลานาน เอลีเฝ้าดูอากัปกิริยาจากริมฝีปากของนาง ¹³นางฮันนาห์อธิษฐานในใจ ริมฝีปากขมุบขมิบ แต่มิได้เปล่งเสียงออกมา เอลีคิดว่านางเมาเหล้า^{i 14}จึงถามนางว่า “เธอจะเมาอีกนานเท่าใด จงเลิกเมาเสียเถิด” ¹⁵นางฮันนาห์ตอบว่า “นายเจ้าขา ดิฉันไม่ได้ดื่มเหล้าองุ่นหรือเมรัยใดๆ ดิฉันเป็นหญิงมีความทุกข์สาหัส จึงอธิษฐานระบายความทุกข์ในใจเฉพาะพระพักตร์พระยาห์เวห์ ¹⁶อย่าคิดว่าผู้รับใช้ผู้นี้ของท่านเป็นหญิงเหลวไหลเลย ที่ดิฉันอธิษฐานเช่นนี้ก็เพราะดิฉันเป็นทุกข์โศกเศร้ามาก” ¹⁷เอลีจึงว่า “จงไปเป็นสุขเถิด ขอพระเจ้าแห่งอิสราเอลประทานให้ตามที่เธอทูลขอจากพระองค์” ¹⁸นางตอบว่า “ขอท่านโปรดปรานผู้รับใช้ผู้นี้เถิด” แล้วนางก็ลาจากไป กินอาหารและไม่เศร้าโศกอีก

 
ซามูเอลเกิด มารดานำเขามาถวายแด่พระเจ้า

¹⁹วันรุ่งขึ้น เอลคานาห์และครอบครัวลุกขึ้นแต่เช้าตรู่ นมัสการพระยาห์เวห์ แล้วเดินทางกลับบ้านที่เมืองรามาห์ เอลคานาห์หลับนอนกับนางฮันนาห์ภรรยา แล้วพระยาห์เวห์ทรงระลึกถึงนาง ²⁰นางฮันนาห์ก็ตั้งครรภ์ และเมื่อถึงเวลากำหนดก็ให้กำเนิดบุตรชาย นางตั้งชื่อเขาว่าซามูเอล “เพราะนางเคยทูลขอบุตรนี้จากพระยาห์เวห์”^{j 21}เมื่อเอลคานาห์สามีกับครอบครัวขึ้นไปถวายเครื่องบูชาประจำปีแด่พระยาห์เวห์และแก้บน ²²นางฮันนาห์ไม่ได้ขึ้นไปด้วย นางบอกสามีว่า “พอเด็กหย่านมแล้ว^k ดิฉันจะพาเขาไปอยู่เฉพาะพระพักตร์พระยาห์เวห์ เขาจะอยู่ที่นั่นตลอดไป” ²³เอลคานาห์สามีตอบว่า “จงทำตามที่เธอเห็นดีเถิด จงอยู่บ้านจนกว่าลูกจะหย่านม ขอพระยาห์เวห์โปรดให้เป็นไปตามพระวาจาของพระองค์”^l ดังนั้น นางจึงอยู่บ้านเลี้ยงดูบุตรจนกระทั่งเขาหย่านม

²⁴เมื่อเด็กหย่านมแล้ว นางก็พาเขาขึ้นไปที่วิหารของพระยาห์เวห์ที่เมืองชิโลห์ นำโคหนุ่มอายุสามปีตัวหนึ่ง^m แป้งประมาณสองถังและเหล้าองุ่นหนึ่งถุงหนังไปด้วย ขณะนั้นเขายังเด็กมาก ²⁵บิดามารดาฆ่าโคถวายบูชาและพาเด็กไปพบเอลี ²⁶นางฮันนาห์กล่าวแก่เอลีว่า “นายเจ้าขา จำดิฉันได้ไหม ดิฉันเป็นหญิงที่เคยยืนอธิษฐานทูลพระยาห์เวห์ที่นี่ต่อหน้าท่าน ²⁷ดิฉันทูลขอเด็กคนนี้ และพระยาห์เวห์ก็ประทานให้ดิฉันตามคำทูลขอ ²⁸บัดนี้ ดิฉันจึงขอถวายเขาแด่พระยาห์เวห์ เขาจะรับใช้พระยาห์เวห์ตราบเท่าที่เขามีชีวิต” แล้วบิดามารดาก็นมัสการพระยาห์เวห์ที่นั่น

1 a บทที่ 1-3 เล่าเรื่องสมบูรณ์ในตัว และเขียนไว้เรียบร้อยแล้วก่อนที่จะนำมารวมเข้ากับ 1 ซมอ (ยกเว้น 2:27-36 ซึ่งเสริมเข้ามาในภายหลัง) ข้อความใน 3 บทนี้เป็นธรรมประเพณีของสักการสถานที่เมืองชิโลห์ แบ่งเป็นสามตอนคือ (1) เรื่องการเกิดของซามูเอลและการที่เขาถูกนำมาถวายให้อยู่ในสักการสถานที่เมืองชิโลห์ (2) เรื่องบุตรของเอลี (3) พระยาห์เวห์ทรงเปิดเผยพระองค์แก่ซามูเอล ซามูเอลเป็นบุคคลสำคัญที่เชื่อมเรื่องตอนที่หนึ่งและที่สามเข้าด้วยกัน ส่วนเรื่องความประพฤติเลวร้ายของบุตรของเอลี และการลงโทษที่ตามมาก็เชื่อมเรื่องตอนที่สองกับตอนที่สาม เรื่องราวทั้งหมดนี้เล่ากันมาตั้งแต่สมัยโบราณ และมีพื้นฐานทางประวัติศาสตร์อย่างแน่นอน

^b “รามาธาอิม” เมื่อนี้ยังมีอีกชื่อหนึ่งว่า รามาห์

^c “พระยาห์เวห์จอมจักรวาล” หรือตามตัวอักษรว่า “พระยาห์เวห์แห่งกองทัพ” เราไม่ทราบชัดว่า “กองทัพ” ในที่นี้จะหมายถึงกองทัพอิสราเอลหรือกองทัพสวรรค์ คือ ดวงดาว ทูตสวรรค์ หรือฤทธิ์อำนาจอื่นๆ ในจักรวาล ในพระคัมภีร์เราพบพระนาม “พระยาห์เวห์จอมจักรวาล” ที่นี่เป็นครั้งแรก และน่าสังเกตพระนามนี้เกี่ยวข้องกับศาสนพิธีในสักการสถานที่ชิโลห์ วลีที่ว่า “พระยาห์เวห์จอมจักรวาล ผู้ประทับบนพระบัลลังก์เหนือบรรดาเครูบ” จะพบเป็นครั้งแรกในเรื่องการเคลื่อนย้ายหีบพันธสัญญาจากเมืองชิโลห์ (4:4) พระนาม “พระยาห์เวห์จอมจักรวาล นี้ใช้ในพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับหีบพันธสัญญา และในภายหลังจะนำมาใช้ที่กรุงเยรูซาเล็ม เมื่อประดิษฐานหีบพันธสัญญาไว้ที่นั่น (2 ซมอ 6:2, 18; 7:8, 27) พระนามนี้จะพบได้อีกในเพลงสดุดีและใน อสย ยรม รวมทั้งในบรรดาประกาศกหลังสมัยเนรเทศ (โดยเฉพาะเศคาริยาห์)

^d เมืองชิโลห์ในปัจจุบันคือเสอีลูน ประมาณสิบเก้ากิโลเมตรทางใต้ของเมืองนาบลูส เมืองชิโลห์เป็นสถานที่ประดิษฐานหีบพันธสัญญาในสมัยผู้วินิจฉัย บางทีอาจจะก่อนนั้นตั้งแต่สมัยโยชูวาเสียด้วย (ดู ยชว 18:1 เชิงอรรถ a) ต่อมาสักการสถานแห่งนี้ถูกทำลาย (ดู สดด 78:60; ยรม 7:12; 26:6, 9) ผู้ทำลายนี้อาจเป็นชาวฟีลิสเตียหลังชัยชนะที่มีบันทึกไว้ใน 1 ซมอ 4 การแสวงบุญประจำปีของชาวอิสรเาอลในสมัยนั้นยังคงทำกันในเทศกาลอยู่เพิง

^e “ส่วนพิเศษ” ต้นฉบับภาษาฮีบรูไม่ชัดเจน ฉบับแปลโบราณภาษาอาราเมอิกว่า “ส่วนเป็นสองเท่า”

^f “วิหาร” แปลตามตัวอักษรว่า “บ้าน” ที่เมืองชิโลห์นี้เป็นครั้งแรกที่ชาวอิสราเอลสร้างสักการสถานเป็นศิลา (ดู 1:9; 3:2, 3, 15) แทนกระโจมสักการสถานเคลื่อนที่ในสมัยเดินทางในถิ่นทุรกันดาร

^g “เฉพาะพระพักตร์พระยาห์เวห์” แปลตามต้นฉบับภาษากรีก ต้นฉบับภาษาฮีบรูละวลีนี้

^h ซามูเอลเป็นบุตรที่พระเจ้าประทานแก่หญิงหมันเช่นเดียวกับอิสอัค แซมสัน และยอห์นผู้ทำพิธีล้าง มารดาของซามูเอลถวายบุตรก่อนจะเกิดมาแด่พระเจ้าให้อยู่รับใช้พระองค์ในสักการสถาน การที่เด็กจะต้องไม่ตัดผมเป็นเครื่องหมายแสดงว่าเด็กนั้นถวายแด่พระเจ้าแล้วเช่นเดียวกับแซมสัน แต่ในที่นี้ไม่มีกล่าวอย่างชัดเจนว่า ซามูเอลจะต้องเป็นนาศีร์ (ดู กดว 6:1 เชิงอรรถ a) ผิดกับในเรื่องแซมสัน (วนฉ 13:5)

ⁱ ชาวอิสราเอลมักอธิษฐานโดยออกเสียงให้คนอื่นได้ยิน วันฉลองมักจะเป็นโอกาสให้ผู้มาฉลองกินดื่มกันอย่างสนุกสนาน (อสย 22:13; อมส 2:8) เราจึงเข้าใจได้ง่ายว่าทำไมเอลีจึงพูดดูถูกนางฮันนาห์เช่นนั้น

^j ข้อความนี้ตั้งใจจะอธิบายความหมายของชื่อ “ซามูเอล” ให้แปลว่า “ทูลขอจากพระเจ้า” “ชาอูล-เม-เอล” แต่บางคนเสนอว่า ชื่อ “ซามูเอล” อาจมาจากคำว่า “เชม-เอล” (Shem-el) ซึ่งแปลว่า “พระนามของพระเจ้า” หรือ “พระนามคือเอล” การอธิบายชื่อในพระคัมภีร์มักจะคำนึงถึงเสียงที่คล้ายคลึงมากกว่ารากศัพท์ที่แท้จริง

^k ในสมัยโบราณเด็กมักจะหย่านมเมื่อมีอายุ 2 หรือ 3 ปี เป็นอย่างน้อย และโอกาสหย่านมนี้มักจะมีการจัดงานเลี้ยงใหญ่ในครอบครัวด้วย (ปฐก 21:8)

^l “ตามพระวาจาของพระองค์” สำเนาแปลโบราณบางฉบับ และเอกสารที่กุมราน (4Q) ว่า “ตามคำสัญญาของเธอ”

^m “โคหนุ่มอายุสามปีตัวหนึ่ง” แปลตามต้นฉบับภาษากรีกและซีเรียค ต้นฉบับภาษาฮีบรู “โคสามตัว” ซึ่งขัดกับข้อ 25 กล่าวถึงโคตัวเดียว