โยเซฟทูลขอที่ดินให้บิดาและครอบครัว

47 ¹โยเซฟไปทูลกษัตริย์ฟาโรห์ว่า “บิดาและพี่น้องของข้าพเจ้ามาจากแผ่นดินคานาอันพร้อมกับฝูงแพะแกะ ฝูงโค และทรัพย์สมบัติทั้งหมด บัดนี้เขาอยู่ในแคว้นโกเชน” ²โยเซฟพาพี่ชายห้าคนไปเฝ้ากษัตริย์ฟาโรห์ด้วย ³กษัตริย์ฟาโรห์ตรัสถามบรรดาพี่ชายว่า “ท่านทั้งหลายมีอาชีพอะไร” เขาทูลตอบว่า “ข้ารับใช้ของพระองค์เป็นผู้เลี้ยงแพะแกะเหมือนกับบรรพบุรุษ” ⁴เขายังทูลเสริมว่า “พวกเรามาอาศัยอยู่อย่างคนต่างถิ่นในแผ่นดินนี้ เพราะในแผ่นดินคานาอันเกิดการกันดารอาหารอย่างมาก จนไม่มีหญ้าสำหรับฝูงแพะแกะของบรรดาผู้รับใช้ของพระองค์ ขอพระองค์ทรงพระกรุณาให้ผู้รับใช้ของพระองค์อาศัยอยู่ในแคว้นโกเชนเถิด” ^5กกษัตริย์ฟาโรห์ตรัสกับโยเซฟว่า ^6ข“เขาอยู่ในแคว้นโกเชนได้ ถ้าท่านรู้ว่ามีใครในบรรดาพี่น้องที่มีความสามารถ ก็ให้เขาดูแลฝูงสัตว์ของเราด้วย”

ตำนานอีกสำนวนหนึ่ง^a

          ^5ขเมื่อยาโคบและบุตรมาพบโยเซฟในแผ่นดินอียิปต์ กษัตริย์ฟาโรห์แห่งอียิปต์ทรงทราบข่าวนี้ จึงตรัสกับโยเซฟว่า “บิดาและพี่น้องของท่านมาหาท่านแล้ว ^6กแผ่นดินอียิปต์อยู่ในอำนาจของท่าน จงให้บิดาและพี่น้องของท่านอาศัยอยู่ในเขตที่ดีที่สุดของแผ่นดิน”^{b 7}โยเซฟพายาโคบผู้บิดามายืนเฉพาะพระพักตร์กษัตริย์ฟาโรห์ ยาโคบถวายพระพรแด่กษัตริย์ฟาโรห์ ⁸พระองค์ทรงถามยาโคบว่า “ท่านอายุเท่าไร” ⁹ยาโคบทูลตอบว่า “ข้าพเจ้ามีชีวิตเร่ร่อนได้หนึ่งร้อยสามสิบปีแล้ว เมื่อเทียบกับจำนวนปีของบรรพบุรุษในชีวิตเร่ร่อนแล้ว อายุของข้าพเจ้าน้อยมาก และมีความยากลำบาก” ¹⁰ยาโคบทูลลากษัตริย์ฟาโรห์กลับไป ¹¹โยเซฟให้บิดากับพี่น้องอาศัยในแผ่นดินอียิปต์ส่วนที่ดีที่สุด คือ ในเขตเมืองราเมเสส^c และมอบกรรมสิทธิ์ให้ ดังที่กษัตริย์ฟาโรห์ทรงบัญชา

          ¹²โยเซฟจัดหาอาหารให้บิดา และบรรดาพี่น้องกับครอบครัวทั้งหมดของบิดารวมทั้งเด็กๆ ตามจำนวนคน

นโยบายการเกษตรของโยเซฟ^d

          ¹³ขณะนั้นทั่วแผ่นดินไม่มีอาหาร เพราะการกันดารอาหารรุนแรง ประชาชนชาวอียิปต์และชาวคานาอันต่างอ่อนเปลี้ยเพราะความหิวโหย ¹⁴โยเซฟรวบรวมเงินทั้งหมดที่ประชาชนชาวอียิปต์และชาวคานาอันนำมาซื้อข้าวไปเก็บไว้ในพระราชวังของกษัตริย์ฟาโรห์

          ¹⁵เมื่อชาวอียิปต์และชาวคานาอันไม่มีเงินเหลือ ชาวอียิปต์ทั้งหลายก็มาหาโยเซฟ อ้อนวอนว่า “โปรดให้อาหารพวกเราเถิด อย่าปล่อยให้เราตายต่อหน้าต่อตาท่านเพราะเงินของเราหมดแล้ว” ¹⁶โยเซฟตอบว่า “ถ้าท่านไม่มีเงิน จงไปนำฝูงสัตว์ของท่านมา ข้าพเจ้าจะให้อาหาร^eเป็นการแลกเปลี่ยน” ¹⁷ประชาชนจึงนำฝูงสัตว์มาให้โยเซฟ แล้วโยเซฟก็ให้อาหารแลกเปลี่ยนกับม้า แพะแกะ โค และลา ดังนั้น โยเซฟจึงจัดให้ประชาชนมีอาหารแลกเปลี่ยนกับฝูงสัตว์ตลอดปีนั้น

          ¹⁸เมื่อปีนั้นผ่านพ้นไป ประชาชนมาหาโยเซฟอีกในปีต่อมา อ้อนวอนว่า “เราไม่ปิดบังมิให้เจ้านายรู้ความจริงว่าเงินของเราหมดแล้ว ฝูงสัตว์ของเราก็ตกเป็นของเจ้านาย เราไม่มีอะไรเหลือจะให้เจ้านายอีกนอกจากตัวเราและที่ดิน ¹⁹อย่าปล่อยให้เราตายต่อหน้าต่อตาท่านหรือปล่อยให้ที่ดินของเราต้องรกร้างเลย จงซื้อเราและที่ดินของเราไว้แลกเปลี่ยนกับอาหาร เราพร้อมกับที่ดินจะเป็นทาสของกษัตริย์ฟาโรห์ ขอแต่ให้พันธุ์ข้าวแก่เราด้วยเถิด เราจะมีชีวิต ไม่ต้องตายและที่ดินจะไม่ต้องกลายเป็นทะเลทราย”

          ²⁰โยเซฟจึงรับซื้อที่ดินทั้งหมดในอียิปต์ให้กษัตริย์ฟาโรห์ ชาวอียิปต์แต่ละคนต่างขายที่นาของตน เพราะการกันดารอาหารรุนแรงยิ่งนัก แผ่นดินทั้งหมดก็ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของกษัตริย์ฟาโรห์ ²¹โยเซฟทำให้ประชาชนทั้งหมดเป็นทาส^f จากเขตแดนด้านหนึ่งของอียิปต์ไปถึงอีกด้านหนึ่ง ²²ที่ดินแห่งเดียวที่โยเซฟไม่ซื้อคือที่ดินของสมณะ เพราะกษัตริย์ฟาโรห์ประทานส่วนแบ่งอาหารให้แก่บรรดาสมณะ บรรดาสมณะจึงไม่ต้องขายที่ดิน เพราะดำรงชีวิตอยู่ได้จากส่วนแบ่งอาหารของกษัตริย์ฟาโรห์ ²³โยเซฟกล่าวแก่ประชาชนว่า “วันนี้ ข้าพเจ้าซื้อตัวท่านกับที่ดินของท่านให้กษัตริย์ฟาโรห์แล้ว นี่แน่ะ เมล็ดพันธุ์ข้าวที่ท่านจะเอาไปหว่านในที่ดิน ²⁴เมื่อถึงเวลาเก็บเกี่ยว ท่านจะต้องคืนหนึ่งในห้าของผลิตผลให้กษัตริย์ฟาโรห์ อีกสี่ส่วนจะเป็นของท่าน จะได้เป็นพันธุ์ข้าวสำหรับหว่านในนาเป็นอาหารของท่านกับครอบครัวและลูกๆ” ²⁵ประชาชนตอบว่า “ท่านได้ช่วยชีวิตของเราแล้ว ถ้าเจ้านายจะกรุณา เรายอมเป็นทาสของกษัตริย์ฟาโรห์” ²⁶โยเซฟจึงตรากฎหมายที่ดินขึ้นในอียิปต์ ซึ่งยังมีผลบังคับใช้อยู่จนถึงทุกวันนี้ กำหนดให้หนึ่งในห้าของผลิตผลเป็นของกษัตริย์ฟาโรห์ มีเพียงที่ดินของสมณะเท่านั้นที่ไม่เป็นของกษัตริย์ฟาโรห์

ความปรารถนาสุดท้ายของยาโคบ^g

          ²⁷ชาวอิสราเอลอาศัยอยู่ในแผ่นดินอียิปต์ในแคว้นโกเชน เขาได้กรรมสิทธิ์ที่ดิน มีลูกหลานทวีจำนวนมากมาย ²⁸ยาโคบอยู่ในแผ่นดินอียิปต์ถึงสิบเจ็ดปี จนมีอายุได้หนึ่งร้อยสี่สิบเจ็ดปี ²⁹เมื่อใกล้จะสิ้นชีวิต อิสราเอลเรียกโยเซฟบุตรชายมา พูดว่า “ถ้าลูกรักพ่อจริง จงวางมือไว้ที่หว่างขาของพ่อซิ จงสัญญาว่าลูกจะซื่อสัตย์และทำตามที่พ่อสั่ง คือไม่ฝังพ่อไว้ในอียิปต์ ³⁰เมื่อพ่อสิ้นใจแล้ว จงนำศพพ่อออกจากอียิปต์ นำไปฝังในหลุมศพของบรรพบุรุษ” โยเซฟตอบว่า “ลูกจะทำตามที่พ่อสั่ง” ³¹ยาโคบสั่งอีกว่า “จงสาบานแก่พ่อเถิด” โยเซฟก็สาบาน แล้วอิสราเอลก็ซบศีรษะลงกับหมอน^h

47 a เป็นเรื่องการที่ชาวอิสราเอลมาอาศัยอยู่ในอียิปต์ เช่นเดียวกับจากตำนานสงฆ์

^b ลำดับข้อความที่นี่คือ 5ก, 6ข, 5ข, 6ก ตามต้นฉบับภาษากรีก ซึ่งเสริมว่า “เมื่อยาโคบและบรรดาบุตร...ตรัสกับโยเซฟว่า” ซึ่งไม่มีในต้นฉบับภาษาฮีบรู

^c ในสมัยของเหตุการณ์ที่เล่านี้เมืองราเมเสสยังไม่มี เพราะกษัตริย์ฟาโรห์ราเมเสสที่ 2 จะสร้างขึ้นในภายหลัง (สมัยโมเสส)

^d เรื่องนี้มาจากตำนานยาห์วิสต์ต่อจากเรื่องในบทที่ 41 ชาวอิสราเอลซึ่งคุ้นเคยกับความคิดเรื่องกรรมสิทธิ์ส่วนบุคคลรู้สึกแปลกใจกับระบบอียิปต์ ที่แผ่นดินเกือบทั้งหมดเป็นกรรมสิทธิ์ของกษัตริย์ อาจเป็นไปได้ว่าในสมัยของกษัตริย์ซาโลมอน เมื่อที่ดินมาเป็นกรรมสิทธิ์ของกษัตริย์มากขึ้น มีการเก็บผลิตผลส่วนหนึ่งเป็นภาษี และมีการเกณฑ์แรงงาน นักปราชญ์ในราชสำนักคิดว่าระบบของอียิปต์เป็นระบบในอุดมคติ น่านำมาปฏิบัติในอิสราเอลและอ้างว่าโยเซฟเป็นผู้ริเริ่มระบบนี้

^e “อาหาร” ตามฉบับแปลภาษาโบราณ ส่วนต้นฉบับภาษาฮีบรูละคำนี้

^f “ทำให้ประชาชนทั้งหมดเป็นทาส” แปลตามต้นฉบับของชาวสะมารีตันและภาษากรีก ต้นฉบับภาษาฮีบรูว่า “เขาได้ย้ายประชาชนเข้าไปในเมืองต่างๆ”

^g เรื่องนี้มาจากตำนานยาห์วิสต์ ยกเว้น ข้อ 27ข-28 ซึ่งมาจากตำนานสงฆ์

^h “ซบศีรษะลงกับหมอน” แปลตามตัวอักษรได้ว่า “ก้มลงที่หัวเตียง” ต้นฉบับภาษากรีกสับสนคำว่า mittah “เตียง” กับคำว่า matteh “ไม้เท้า” จึงแปลว่า “ก้มลงบนไม้เท้า”