หน้าที่ต่อบิดามารดา

3 ¹ลูกทั้งหลาย จงฟังข้าพเจ้าซึ่งเป็นบิดาของท่านเถิด

                    ถ้าท่านทำเช่นนี้ ท่านจะรอดพ้น

          ²องค์พระผู้เป็นเจ้าทรงปรารถนาให้บิดาได้รับเกียรติจากบุตร

                    ทรงกำหนดให้มารดาได้รับความเคารพจากบุตร

          ³บุตรที่ยำเกรงบิดาก็ชดเชยบาปของตน

          ⁴บุตรที่ให้เกียรติมารดาก็เหมือนกับสะสมทรัพย์สมบัติไว้

          ⁵ผู้ที่ยำเกรงบิดาก็มีความสุขจากบุตรของตน

                    เมื่อเขาอธิษฐานภาวนา พระเจ้าก็จะทรงฟังเขา

          ⁶บุตรที่ให้เกียรติบิดาจะมีอายุยืน

                    บุตรที่เชื่อฟังองค์พระผู้เป็นเจ้า จะทำให้มารดาชื่นใจ

          ⁷ผู้ยำเกรงองค์พระผู้เป็นเจ้า ย่อมให้เกียรติแก่บิดา^a

                    เขารับใช้บิดามารดาเหมือนรับใช้เจ้านาย^b

          ⁸จงให้เกียรติบิดาด้วยกิจการและวาจา

                    เพื่อพรจากบิดาจะได้ลงมาเหนือท่าน

          ⁹พรของบิดาทำให้บ้านเรือนของบุตรมั่นคง

                    แต่คำสาปแช่งของมารดา ย่อมถอนรากฐาน

          ¹⁰อย่าภูมิใจเมื่อบิดาของท่านต้องอับอาย

                    เพราะความเสื่อมศักดิ์ศรีของบิดาไม่เป็นเกียรติแก่ท่าน

          ¹¹เกียรติของมนุษย์ย่อมมาจากเกียรติของบิดา

                    และความอับอายของมารดา ก็เป็นความอับอายของบุตรด้วย

          ¹²ลูกเอ๋ย จงดูแลบิดาของท่านในวัยชรา

                    อย่าให้เขาเศร้าโศกในชีวิต

          ¹³แม้สติปัญญาของบิดาจะเสื่อมลง ก็จงสงสารเขา

                    อย่าดูหมิ่นเขาขณะที่ท่านยังแข็งแรงอยู่

          ¹⁴เพราะพระเจ้าจะไม่ทรงลืมความเมตตาของท่านต่อบิดา

                    พระองค์จะทรงนับว่าความเมตตานั้นเป็นการใช้โทษบาปของท่าน

          ¹⁵เมื่อท่านตกทุกข์ได้ยาก พระเจ้าจะทรงระลึกถึงท่าน

                    บาปของท่านจะสลายไปดุจน้ำแข็งละลายเมื่อถูกแสงแดด

          ¹⁶บุตรที่ละทิ้งบิดาก็เหมือนผู้กล่าวดูหมิ่นพระเจ้า

                    บุตรที่ทำให้มารดาเสียใจ จะถูกองค์พระผู้เป็นเจ้าสาปแช่ง

ความถ่อมตน

            ¹⁷ลูกเอ๋ย ไม่ว่าท่านจะทำสิ่งใด จงทำด้วยความอ่อนโยนเถิด

                    แล้วท่านจะเป็นที่รักมากกว่าคนให้ของกำนัล^c

          ¹⁸ท่านยิ่งเป็นใหญ่มากขึ้นเท่าใด ก็ยิ่งต้องถ่อมตนลงมากเท่านั้น

                    แล้วพระเจ้าจะโปรดปรานท่าน^d

          ^{(19) 20}เพราะพระอานุภาพขององค์พระผู้เป็นเจ้านั้นยิ่งใหญ่

                    พระองค์ทรงได้รับเกียรติจากผู้ต่ำต้อย^e

          ²¹อย่าแสวงหาความรู้ที่ยากเกินไปสำหรับท่าน

                    อย่าค้นคว้าสิ่งที่เกินกำลังของท่าน^f

          ²²จงไตร่ตรองแต่สิ่งที่ท่านได้รับมอบหมาย

                    ท่านไม่จำเป็นต้องสนใจเรื่องเร้นลับต่างๆ

          ²³อย่าไปยุ่งเกี่ยวกับเรื่องที่เกินปัญญาของท่าน^g

                    เพราะเรื่องที่พระเจ้าทรงเปิดเผยก็เกินปัญญามนุษย์อยู่แล้ว

          ²⁴การยึดมั่นในความเห็นของตน ทำให้หลายคนหลงทาง^h

                    ความคิดที่ผิดทำให้เขาตัดสินโดยลำเอียงⁱ⁽²⁵⁾

ความหยิ่งจองหอง

            ²⁶ผู้มีใจดื้อดึงจะได้รับผลร้ายในบั้นปลาย

                    ผู้ที่ชอบเสี่ยงอันตราย ก็ย่อมพินาศในอันตรายนั้น^j

          ²⁷ผู้มีใจดื้อดึงจะรับทุกข์ทรมานอย่างหนัก

                    คนบาปยิ่งจะสะสมบาปมากขึ้น

          ²⁸ผลร้ายของความเย่อหยิ่งยากอย่างยิ่งที่จะบำบัดได้

                    เพราะความชั่วร้ายฝังรากลึกในตัวเขา

          ²⁹จิตใจของคนฉลาดย่อมไตร่ตรองเรื่องอุปมา

                    ผู้มีปัญญาย่อมใฝ่หาคนที่ตั้งใจฟัง

การแสดงความรักต่อคนยากจน

            ³⁰น้ำย่อมดับไฟที่ลุกโชนฉันใด

การให้ทานย่อมชดเชยบาปฉันนั้น

          ³¹ผู้ตอบแทนการกระทำของผู้อื่นด้วยความดี^kย่อมคิดถึงอนาคต

                    เมื่อเขาล้ม เขาก็จะพบผู้คอยค้ำจุน

3 a แปลตามสำเนาโบราณภาษากรีก Gk 248 และสำนวนแปลโบราณภาษาละติน

^b “เหมือนรับใช้เจ้านาย” บางคนแปลข้อนี้โดยคาดคะเนว่า “เหมือนรับใช้องค์พระผู้เป็นเจ้า”

^c “ท่านจะเป็นที่รักมากกว่าคนให้ของกำนัล” ต้นฉบับภาษากรีกว่า “ท่านจะเป็นที่รักของผู้ที่พระเจ้าพอพระทัย”

^d สำเนาโบราณภาษากรีก Gk 248 และสำนวนแปลโบราณภาษาซีเรียคเสริมข้อ 19 ว่า “¹⁹ผู้หยิ่งจองหองและมีชื่อเสียงมีจำนวนมาก แต่ผู้ถ่อมตนเป็นผู้ที่พระเจ้าทรงเปิดเผยให้รู้ความลับ”

^e ผู้เขียนต้องการเน้นว่าพระเจ้าทรงพระกรุณาเป็นพิเศษต่อผู้ถ่อมตน โปรดให้เขามาสัมผัสกับพระองค์ได้ แต่ต้นฉบับภาษาฮีบรูว่า “พระเมตตาของพระเจ้านั้นยิ่งใหญ่ ทรงเปิดเผยความลับแก่ผู้ถ่อมตน” ซึ่งเป็นความคิดที่พบได้บ่อยๆ ในพันธสัญญาเดิมว่าพระเจ้าประทานพระพรมากมายแก่ผู้ถ่อมตน (สดด 25:14; สภษ 3:34; เทียบ มธ 11:25; ลก 1:52)

^f “อย่าค้นคว้าสิ่งที่เกินกำลังของท่าน” ผู้เขียนตำหนิผู้มักรู้มักเห็น (ข้อ 21-24) ถ้าผู้มีปรีชาศึกษาธรรมบัญญัติก็เพียงพอแล้วสำหรับชีวิต

^g “อย่าไปยุ่งเกี่ยวกับเรื่องที่เกินปัญญาของท่าน” แปลตามต้นฉบับภาษาฮีบรู ส่วนต้นฉบับภาษากรีกว่า “อย่ายุ่งกับกิจการที่ไม่จำเป็น”

^h “การยึดมั่นในความเห็นของตนทำให้หลายคนหลงทาง” ต้นฉบับภาษาฮีบรูว่า “เพราะความคิดเห็นของมนุษย์มีมากมาย”

ⁱ สำเนาโบราณภาษากรีก Gk 248 เสริมข้อ 25 ว่า “²⁵ถ้าไม่มีตา ท่านก็ไม่เห็นแสงสว่าง ถ้าไม่มีความรู้ ก็อย่าพยายามสอนผู้อื่น”

^j ต้นฉบับภาษาฮีบรูว่า “ผู้ที่ชอบความสบาย ก็จะถูกความสบายจูงไป”

^k “ผู้ตอบแทนการกระทำของผู้อื่นด้วยความดี” ไม่ชัดว่า “การกระทำของผู้อื่น” เป็นการกระทำดีหรือเลว สิ่งที่ผู้เขียนต้องการสอนคือ “เราต้องตอบแทนการกระทำนั้น (ไม่ว่าจะดีหรือเลว) ด้วยความดีเสมอ”